AstroBlack-Italy program: Italian contribution in the definition of cutting-edge science questions for the LISA mission
AstroBlack-Italy
Programma
Progetto
Infrastruttura Internazionale
Missione spaziale Internazionale
RSN1
RSN4
Attività: In Itinere; Data inizio: 2019; Data fine: 2030
rosa.valiante rosa.valiante@inaf.it
AstroBlack-Italy è un programma che coinvolge scienziati italiani, membri del consorzio LISA, nell'implementazione dei goal (domande scientifiche) principali del futuro osservatorio spaziale di onde gravitazionali. Il team contribuisce al supporto scientifico di missione studiando i diversi aspetti di formazione, dinamica e coalescenza dei buchi neri massicci, dal punto di vista teorico e osservativo. I risultati del team sono usati dai working groups internazionali del consorzio per definire parametri e requisiti di missione, per studiare l’impatto del design su goal scientifici (e.g. estensione a basse frequenze della sensibilità del rivelatore, durata totale della missione, effetto dei gap temporali nella trasmissione dei dati) e per la stesura di documenti interni, review e white paper
AstroBlack-Italy is a program involving a team of Italian scientists, members of the LISA Consortium, that are helping implement the primary science goals of the future gravitational wave observatory. The team actively works with the international working groups (WGs) of the consortium. We contribute in the definition of key science questions for LISA with theoretical and observational studies of BH formation, dynamics and mergers. The WGs uses our studies to: produce figure of merits, define technical/scientific mission requirements (e.g. extension of the instrument sensitivity to low-frequency bands, mission duration, data transmission time gaps etc.) and to investigate the impact on scientific goals and to prepare/update management document plans, scientific reviews and withe papers.
Galassie, AGN e loro evoluzione
Fisica degli oggetti compatti galattici ed extragalattici
Radiazione gravitazionale e test di gravitazione
Infrastrutture dallo spazio per l’osservazione dell Universo (utilizzo)
| Struttura | Nfte | N0 | TI 2024 | TI 2025 | TI 2026 | TD 2024 | TD 2025 | TD 2026 | Nex | Extra |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| O.A. ROMA | 1 | 0 | 0.20 | 0.30 | 0.30 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0 | 0.00 |
| OAS BOLOGNA | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| IAPS ROMA | 1 | 0 | 0.20 | 0.20 | 0.20 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0.10 |
| O.A. BRERA | 2 | 0 | 0.20 | 0.30 | 0.30 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0 | 0.00 |
| O.A. ARCETRI | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| Totali | 4 | 0 | 0.60 | 0.80 | 0.80 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 1 | 0.10 |
| # | Struttura | TI 2024 | TI 2025 | TI 2026 | TD 2024 | TD 2025 | TD 2026 | Extra |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Sapienza, Università di Roma | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| 2 | Universita di Milano Bicocca | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 3 | Università di Milano Bicocca | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0.20 | 0.10 |
| 4 | Università Roma 3 | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 5 | Uni Milano-Bicocca | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 6 | Università di Milano | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.10 |
| 7 | Scuola Normale Superiore di Pisa | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 8 | DIPC-Espana | 0.20 | 0.20 | 0.20 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 9 | SNS | 0 | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| 10 | GSSI | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 11 | Universita di Napoli/INFN | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 12 | Università dell'Insubria | 0.20 | 0.20 | 0.20 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 13 | Univsersità Milano-Bicocca | 0 | 0 | 0 | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0.00 |
| 14 | Università degli Studi di Firenze | 0 | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| 15 | Sapienza Università di Roma | 0 | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| 16 | Universita' di Padova | 0.10 | 0.10 | 0.10 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| 17 | Tor Vergata/IAPS | 0 | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| 18 | Roma Tre/IAPS | 0 | 0 | 0 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| 19 | Università di Bologna | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0 | 0 | 0 | 0.00 |
| Totali | 1.30 | 1.30 | 1.30 | 0.20 | 0.20 | 0.30 | 0.20 |
| Certi 2024 | Certi 2025 | Certi 2026 | Presunti 2024 | Presunti 2025 | Presunti 2026 |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Extragalactic astronomy; Early Universe; Primordial galaxies; HIgh-redshift galaxies; Galaxy mergers; Galaxy environments; High-energy astrophysiscs; Active Galactic nuclei; Quasars; Astrophysical black holes; Supermassive Black holes; Observational astronomy; Gravitational Waves Astronomy; CAT; TORQUA; Dual and Binary AGN; ET; GRAPHJC
<p>INAF scientists and scientists associated to INAF lead and/or contribute to the activities of working groups within the LISA scientific community and consortium, attending and organizing weekly/monthly internal meetings and conferences. We are contributing to advances in the science for LISA and, more in general, to designing multi-wavelength/messenger observational strategies for current and future surveys/missions. </p>
LISA; ET; Athena, Axis, Lynx, JWST<br>
| # | Nome | Struttura | TI | Qualifica | Ruolo nel Progetto | FTE Impegnate (2024/2025/2026) | FTE Presunte (2024/2025/2026) | Extra | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | rosa.valiante | rosa.valiante@inaf.it | O.A. ROMA | Y | PRIMO RICERCATORE | coordinatore scheda/ science team co-chair | X X X | X X X | X |
|
| 2 | andrea.comastri | andrea.comastri@inaf.it | OAS BOLOGNA | Y | DIRIGENTE DI RICERCA | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 3 | francesca.panessa | francesca.panessa@inaf.it | IAPS ROMA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 4 | alessandra.derosa | alessandra.derosa@inaf.it | IAPS ROMA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 5 | paola.severgnini | paola.severgnini@inaf.it | O.A. BRERA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 6 | valentina.braito | valentina.braito@inaf.it | O.A. BRERA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 7 | roberto.dellaceca | roberto.dellaceca@inaf.it | O.A. BRERA | Y | DIRIGENTE DI RICERCA | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 8 | roberto.serafinelli | roberto.serafinelli@inaf.it | O.A. ROMA | N | ASSOCIATO ADR UNIVERSITA / ENTI | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 9 | luca.zappacosta | luca.zappacosta@inaf.it | O.A. ROMA | Y | RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 10 | enrico.piconcelli | enrico.piconcelli@inaf.it | O.A. ROMA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 11 | roberto.decarli | roberto.decarli@inaf.it | OAS BOLOGNA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 12 | antonio.stamerra | antonio.stamerra@inaf.it | O.A. ROMA | Y | PRIMO RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 13 | tullia.sbarrato | tullia.sbarrato@inaf.it | O.A. BRERA | Y | RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 14 | fabio.vito | fabio.vito@inaf.it | OAS BOLOGNA | Y | RICERCATORE | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 15 | filippo.mannucci | filippo.mannucci@inaf.it | O.A. ARCETRI | Y | DIRIGENTE DI RICERCA | science team member | X X X | X X X | X |
|
| 16 | jasbir.singh | jasbir.singh@inaf.it | O.A. BRERA | N | ASSEGNISTA | science team member | X X X | X X X | X |
|
| # | Nome | Struttura | TI | Qualifica | Ruolo nel Progetto | FTE Impegnate (2024/2025/2026) | FTE Presunte (2024/2025/2026) | Extra | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | raffaella.schneider | raffaella.schneider@roma1.infn.it | Sapienza, Università di Roma | Y | professore ordinario | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.1, 0.1, 0.0] | 0.0 |
| 2 | monica.colpi | monica.colpi@unimib.it | Universita di Milano Bicocca | Y | Professore ordinario | team co-chair | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 3 | alberto.sesana | alberto.sesana@unimib.it | Università di Milano Bicocca | Y | Professore Ordinario | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 4 | massimo.dotti | massimo.dotti@unimib.it | Università di Milano Bicocca | Y | Professore Associato | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 5 | stefano.bianchi | stefano.bianchi@inaf.it | Università Roma 3 | Y | Professore Associato | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 6 | bruno.giacomazzo | bruno.giacomazzo@unimib.it | Uni Milano-Bicocca | Y | professore associato | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 7 | giuseppe.lodato | giuseppe.lodato@unimi.it | Università di Milano | Y | Professore associato | science team co-chair | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.1, 0.1, 0.1] | 0.1 |
| 8 | simona.gallerani | simona.gallerani@sns.it | Scuola Normale Superiore di Pisa | Y | Professore associato | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 9 | luca.graziani | luca.graziani@roma1.infn.it | Sapienza, Università di Roma | N | senior postdoc | science team member | [0, 0, 0] | [0.1, 0.1, 0.1] | 0.0 |
| 10 | martina.toscani | martina.toscani@unimi.it | Università di Milano | N | phd | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 11 | silvia.bonoli | silvia.bonoli.dipc.org | DIPC-Espana | Y | ricercatrice | science team member | [0.2, 0.2, 0.2] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 12 | srija.chakraborty | srija.chakraborty@sns.it | SNS | N | PhD Student | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 13 | marica.branchesi | marica.branchesi@gssi.it | GSSI | Y | Professoressa Ordinaria | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 14 | mariafelicia.delaurentis | mariafelicia.delaurentis@unina.it | Universita di Napoli/INFN | Y | RICERCATORE | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 15 | francesco.haardt | francesco.haardt@uninsubria.it | Università dell'Insubria | Y | Professore ordinario | team co-chair | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 16 | elisa.bortolas | elisa.bortolas@unimib.it | Univsersità Milano-Bicocca | N | postdoc | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 17 | matteo.bonetti | matteo.bonetti@unimib.it | Università di Milano Bicocca | N | ASSEGNISTA | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.1, 0.1, 0.1] | 0.1 |
| 18 | alessandro.lupi | alessandro.lupi@unimib.it | Università dell'Insubria | Y | ricercatore | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 19 | martina.scialpi | martina.scialpi@inaf.it | Università degli Studi di Firenze | N | Dottoranda | Partecipante | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 20 | alessandro.trinca | alessandro.trinca@roma1.infn.it | Sapienza, Università di Roma | N | phd | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 21 | tommaso.zana | tommaso.zana@uniroma1.it | Sapienza Università di Roma | N | AdR | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 22 | michela.mapelli | michela.mapelli@oapd.inaf.it | Universita' di Padova | Y | PA | science team member | [0.1, 0.1, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 23 | david.izquierdo-villalba | david.izquierdovillalba@unimib.it | Università di Milano Bicocca | N | assegnista | science team member | [0, 0, 0.1] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 24 | federico.cattorini | federico.cattorini@unimib.it | Università di Milano Bicocca | N | assegnista | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 25 | manali.parvatikar | manali.parvatikar@inaf.it | Tor Vergata/IAPS | N | PhD | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 26 | lorenzo.battistini | lorenzo.battistini@inaf.it | Roma Tre/IAPS | N | PhD | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
| 27 | cristian.vignali | cristian.vignali@unibo.it | Università di Bologna | Y | Professore Associato | science team member | [0, 0, 0] | [0.0, 0.0, 0.0] | 0.0 |
Il programma AstroBlack-Italy non riceve fondi dedicati a sostegno.
| # | Provenienza | Certi 2024 (k€) | Certi 2025 (k€) | Certi 2026 (k€) | Presun. 2024 (k€) | Presun. 2025 (k€) | Presun. 2026 (k€) | Totale Certi (k€) | Totale Presunti (k€) |
|---|
| # | Provenienza | Fondi 2024 (€) | Fondi 2025 (€) | Fondi 2026 (€) |
|---|